Singular & Plural / एकवचन व अनेकवचन

Singular & Plural / एकवचन व अनेकवचन / एकवचन व बहुवचन / واحد و جمع

1️⃣ Singular / एकवचन / واحد

A noun that names one person, place, animal or thing.

🔵 एका व्यक्ती, ठिकाण, प्राणी किंवा वस्तूचे नाव.

🔴 एक व्यक्ति, स्थान, जानवर या वस्तु का नाम।

🟢 ایک شخص، جگہ، جانور یا چیز کا نام۔

🔢 Plural / अनेकवचन / جمع

A noun that names more than one person, place, animal or thing.

🔵 एकापेक्षा जास्त व्यक्ती, ठिकाण, प्राणी किंवा वस्तूचे नाव.

🔴 एक से अधिक व्यक्ति, स्थान, जानवर या वस्तु का नाम।

🟢 ایک سے زیادہ اشخاص، جگہ، جانور یا چیز کا نام۔

B. Rules for Forming Plurals / अनेकवचन बनवण्याचे नियम / बहुवचन बनाने के नियम / جمع بنانے کے قواعد

📏 Plural Rules / नियम / قواعد

Rule 1: Add 's' to the singular noun.

🔵 नियम १: एकवचनात 's' जोडा.

🔴 नियम १: एकवचन में 's' जोड़ें।

🟢 قاعدہ ۱: واحد کے آخر میں 's' لگائیں۔

window → windows photo → photos

Rule 2: Add 'es' to singular nouns ending in ch, sh, ss, x, o.

🔵 नियम २: ch, sh, ss, x, o ने संपणाऱ्या नामांना 'es' जोडा.

🔴 नियम २: ch, sh, ss, x, o से समाप्त होने वाले नामों में 'es' जोड़ें।

🟢 قاعدہ ۲: ch, sh, ss, x, o پر ختم ہونے والے اسموں میں 'es' لگائیں۔

bench → benches bush → bushes glass → glasses fox → foxes

Rule 3: Words ending in 'y' — change y → i + es.

🔵 नियम ३: 'y' ने संपणाऱ्या शब्दांत y → i + es करा.

🔴 नियम ३: 'y' से समाप्त होने वाले शब्दों में y → i + es करें।

🟢 قاعدہ ۳: 'y' پر ختم ہونے والے الفاظ میں y → i + es کریں۔

baby → babies story → stories

Rule 4: Words ending in 'f' or 'fe' — change f/fe → v + es.

🔵 नियम ४: 'f' किंवा 'fe' ने संपणाऱ्या शब्दांत f/fe → v + es करा.

🔴 नियम ४: 'f' या 'fe' से समाप्त होने वाले शब्दों में f/fe → v + es करें।

🟢 قاعدہ ۴: 'f' یا 'fe' پر ختم ہونے والے الفاظ میں f/fe → v + es کریں۔

shelf → shelves wife → wives

C. Exercise — Fill in Plural / अनेकवचन भरा / बहुवचन भरें / جمع بھریں

✏️ Fill in the blanks with the Plural form

A basket of ___ (mango) mangoes
🔵 आंब्यांची टोपली / 🔴 आमों की टोकरी

A litter of ___ (puppy) puppies
🔵 पिल्लांचा गट / 🔴 पिल्लों का समूह

A gang of ___ (thief) thieves
🔵 चोरांची टोळी / 🔴 चोरों का गिरोह

A box of ___ (match) matches
🔵 काडेपेट्यांचा बॉक्स / 🔴 माचिसों का बक्सा

A bunch of ___ (grape) grapes
🔵 द्राक्षांचा घड / 🔴 अंगूरों का गुच्छा

A set of ___ (glass) glasses
🔵 चष्म्यांचा संच / 🔴 गिलासों का सेट

A pile of ___ (box) boxes
🔵 बॉक्सांचा ढीग / 🔴 बक्सों का ढेर

A pack of ___ (wolf) wolves
🔵 लांडग्यांचा कळप / 🔴 भेड़ियों का झुंड

D. Irregular Plurals / अनियमित अनेकवचन / अनियमित बहुवचन / غیر قیاسی جمع

🔄 Change the Inside Vowel / आतील स्वर बदला / अंदर का स्वर बदलें / اندرونی حرفِ علت بدلیں

For some nouns, the plural is formed by changing the vowel inside the word — not by adding a suffix.

🔵 काही नामांचे अनेकवचन शब्दातील आतील स्वर बदलून बनते — शेवटी काही जोडत नाही.

🔴 कुछ संज्ञाओं का बहुवचन शब्द के अंदर का स्वर बदल कर बनाया जाता है।

🟢 کچھ اسموں کی جمع لفظ کے اندر کا حرفِ علت بدل کر بنائی جاتی ہے۔

Singular / एकवचन	Plural / अनेकवचन	Singular / एकवचन	Plural / अनेकवचन
Manमाणूस / आदमी / آدمی	Menमाणसे / आदमी / مرد	Toothदात / दाँत / دانت	Teethदात / दाँत / دانت
Womanस्त्री / औरत / عورت	Womenस्त्रिया / औरतें / عورتیں	Childमूल / बच्चा / بچہ	Childrenमुले / बच्चे / بچے
Oxबैल / बैल / بیل	Oxenबैल / बैल / بیل	Mouseउंदीर / चूहा / چوہا	Miceउंदीर / चूहे / چوہے
Footपाय / पैर / پاؤں	Feetपाय / पैर / پاؤں	Princessराजकुमारी / राजकुमारी / شہزادی	Princessesराजकुमाऱ्या / राजकुमारियाँ / شہزادیاں

E. Singular → Plural Word List / शब्दसूची / शब्द सूची / الفاظ کی فہرست

📋 Common Singular & Plural Forms

Singular	Plural
Tableमेज/टेबल	Tables
Cowगाय/گائے	Cows
Faceचेहरा/چہرہ	Faces
Noseनाक/ناک	Noses
Eggअंडे/انڈہ	Eggs
Charmआकर्षण	Charms
Roomखोली/کمرہ	Rooms
Castleकिला/قلعہ	Castles
Bushझुडूप/جھاڑی	Bushes

Singular	Plural
Appleसफरचंद/سیب	Apples
Nurseनर्स/نرس	Nurses
Dogकुत्रा/کتا	Dogs
Animalप्राणी/جانور	Animals
Bicycleसायकल/سائیکل	Bicycles
Mangoआंबा/آم	Mangoes
Buffaloम्हैस/بھینس	Buffaloes
Heroनायक/ہیرو	Heroes
Photoफोटो/تصویر	Photos

Singular	Plural
Ladyस्त्री/خاتون	Ladies
Storyगोष्ट/کہانی	Stories
Calfवासरू/بچھڑا	Calves
Wifeपत्नी/بیوی	Wives
Witchचेटकीण/چڑیل	Witches
Babyबाळ/بچہ	Babies
Potatoबटाटा/آلو	Potatoes
Foxकोल्हा/لومڑی	Foxes
Benchबाक/بنچ	Benches

F. This, That, These, Those / हे, ते, ही, ती / यह, वह, ये, वो / یہ، وہ، یہ، وہ

🔍 Demonstratives: Singular & Plural / दर्शक सर्वनाम

This / That — used for singular nouns. | These / Those — used for plural nouns.

🔵 This / That — एकवचनासाठी. | These / Those — अनेकवचनासाठी.

🔴 This / That — एकवचन के लिए। | These / Those — बहुवचन के लिए।

🟢 This / That — واحد کے لیے۔ | These / Those — جمع کے لیے۔

📍 Near / जवळ / پاس

This is my brother. (he is near you)

🔵 हा माझा भाऊ आहे. (तो जवळ आहे)

🔴 यह मेरा भाई है। (पास है)

🟢 یہ میرا بھائی ہے۔ (قریب ہے)

These are my children. (standing with you)

🔵 ही माझी मुले आहेत. (जवळ आहेत)

🔴 ये मेरे बच्चे हैं। (पास हैं)

🟢 یہ میرے بچے ہیں۔ (قریب ہیں)

📏 Far / दूर / دور

That is my brother. (he is far away)

🔵 तो माझा भाऊ आहे. (तो दूर आहे)

🔴 वह मेरा भाई है। (दूर है)

🟢 وہ میرا بھائی ہے۔ (دور ہے)

Those are my friends. (standing far away)

🔵 ते माझे मित्र आहेत. (दूर आहेत)

🔴 वो मेरे दोस्त हैं। (दूर हैं)

🟢 وہ میرے دوست ہیں۔ (دور ہیں)

G. There & Their / तेथे व त्यांचे / वहाँ व उनका / وہاں اور ان کا

📌 There vs Their / तेथे विरुद्ध त्यांचे / वहाँ बनाम उनका / وہاں بمقابلہ ان کا

THEIR / त्यांचे / उनका / ان کا

Used before a noun — belongs to someone.

🔵 नामापूर्वी येतो — एखाद्याचे असणे दर्शवतो.

🔴 संज्ञा से पहले — किसी का होना बताता है।

🟢 اسم سے پہلے آتا ہے — کسی کی ملکیت بتاتا ہے۔

This is their house.

🔵 हे त्यांचे घर आहे.

🔴 यह उनका घर है।

🟢 یہ ان کا گھر ہے۔

THERE / तेथे / वहाँ / وہاں

Indicates a place or position.

🔵 एखाद्या ठिकाणाचा निर्देश करतो.

🔴 किसी स्थान या जगह को दर्शाता है।

🟢 کسی جگہ یا مقام کی نشاندہی کرتا ہے۔

My book is there.

🔵 माझे पुस्तक तेथे आहे.

🔴 मेरी किताब वहाँ है।

🟢 میری کتاب وہاں ہے۔

There is my purse.

🔵 माझी पर्स तेथे आहे.

🔴 वहाँ मेरा पर्स है।

🟢 وہاں میرا پرس ہے۔

There Is (Singular) & There Are (Plural)

Use "There is" with singular nouns. Use "There are" with plural nouns.

🔵 एकवचनासाठी "There is" वापरा. अनेकवचनासाठी "There are" वापरा.

🔴 एकवचन के लिए "There is" और बहुवचन के लिए "There are" प्रयोग करें।

🟢 واحد کے لیے "There is" اور جمع کے لیے "There are" استعمال کریں۔

There IS — Singular / एकवचन / واحد	There ARE — Plural / अनेकवचन / جمع
There is a phone. 🔵 एक फोन आहे. \| 🔴 एक फोन है। \| 🟢 ایک فون ہے۔	There are some flowers. 🔵 काही फुले आहेत. \| 🔴 कुछ फूल हैं। \| 🟢 کچھ پھول ہیں۔
There isn't a computer. 🔵 एक संगणक नाही. \| 🔴 एक कंप्यूटर नहीं है। \| 🟢 ایک کمپیوٹر نہیں ہے۔	There aren't any books. 🔵 एकही पुस्तक नाही. \| 🔴 कोई किताबें नहीं हैं। \| 🟢 کوئی کتابیں نہیں ہیں۔

📌 Key Rule: Singular → use is | Plural (adds s / es / ies) → use are

🔵 एकवचन → is वापरा | अनेकवचन (s / es / ies जोडल्यास) → are वापरा

🔴 एकवचन → is प्रयोग करें | बहुवचन (s / es / ies जोड़ने पर) → are प्रयोग करें

🟢 واحد → is استعمال کریں | جمع (s / es / ies لگانے پر) → are استعمال کریں

There IS — Singular / एकवचन / واحد	There ARE — Plural / अनेकवचन / جمع
There is a phone. 🔵 एक फोन आहे. \| 🔴 एक फोन है। \| 🟢 ایک فون ہے۔	There are some flowers. 🔵 काही फुले आहेत. \| 🔴 कुछ फूल हैं। \| 🟢 کچھ پھول ہیں۔
There isn't a computer. 🔵 एक संगणक नाही. \| 🔴 एक कंप्यूटर नहीं है। \| 🟢 ایک کمپیوٹر نہیں ہے۔	There aren't any books. 🔵 एकही पुस्तक नाही. \| 🔴 कोई किताबें नहीं हैं। \| 🟢 کوئی کتابیں نہیں ہیں۔

SINGULAR & PLURAL
/ एकवचन व अनेकवचन / एकवचन व बहुवचन / واحد و جمع

A. Definitions / व्याख्या / परिभाषाएँ / تعریفیں